W związku z koniecznością posiadania znaku CE na niektórych maszynach chciałbym zadać kilka pytań (jako użytkownik maszyn). Jesteśmy producentem wyrobów z poliolefin - polipropylen i polietylen - (np. worki tkane, dziane, folie dachowe, tkaniny itp.) i używamy do ich produkcji następujących grup maszyn: wytłaczarki folii, krosna, snowarki, maszyny dziewiarskie, powlekarki, maszyny szwalnicze, prasy hydrauliczne, krajarki termiczne - wyprodukowane w różnych latach, od 1948 do 2005.
a). Które z ww. maszyn powinny posiadać deklaracje zgodności (ze względu na wiek i typ), a które nie i dlaczego?
b). Co w przypadku, gdy maszyna powinna posiadać deklarację zgodności, lecz jej nie ma, a producent nie produkuje już takich maszyn?
c) Mamy też maszyny/urządzenia pomocnicze typu: zbiorniki ciśnieniowe, kompresory, wózki widłowe, wózki ręczne z napędem akumulatorowym wysokiego podnoszenia. Co w przypadku takich maszyn i urządzeń?
d) Co możemy zrobić sami, a co musi wykonać jednostka notyfikująca?

Współautorem odpowiedzi jest P. Robert Chudzik

a) Maszyny, jw., użytkowane w firmie przed 1 stycznia 2003 r. nie wymagają deklaracji zgodności We, natomiast podlegają dostosowaniu do wymagań minimalnych określonych przepisami wdrażającymi dyrektywę 89/655/EWG* . Dostosowanie, jeżeli przepisy nie ulegną zmianie, powinno być przeprowadzone do końca 2005 roku.

Maszyny zakupione przez firmę po 1 maja 2004 r. i w rozumieniu prawa wprowadzone do obrotu po tym dniu, nie podlegają dostosowaniu, ponieważ z zasady muszą być zgodne z dyrektywami (polskimi aktami prawnymi wdrażającymi odpowiednie dyrektywy), które ich dotyczą, np. dyrektywie maszynowej, dyrektywie PED lub SPV (urządzenia ciśnieniowe) ewentualnie + dyrektywa niskonapięciowa LVD + kompatybilność elektromagnetyczna EMC oraz być oznakowane CE i mieć deklarację zgodności WE wystawioną przez producenta. Stosowanie maszyn niespełniających tego warunku jest niezgodne z prawem.
Maszyny, które zostały wprowadzone do obrotu między 1 stycznia 2003 r. a 1 maja 2004 r. z zasady musiały w momencie wprowadzenia ich do obrotu spełniać obowiązujące w tym czasie przepisy, w tym dotyczące wymagań minimalnych (patrz przypis a) do pytania nr 11).

b) Wytwórca maszyny, który umieścił wyrób na rynku po 1 maja 2004 i nie wystawił deklaracji zgodności WE popełnił wykroczenie i powinien natychmiast uzupełnić dokumenty o taką deklarację, bez względu na to, czy maszyny tego typu nadal wytwarza. Upływ czasu i zaprzestanie produkcji nie są w tym przypadku istotne. Jeżeli producent uchyla się od takiej deklaracji, to najprawdopodobniej maszyna nie spełnia wymagań i nie powinna być używana jako narzędzie pracy.

c) Oprócz ww. przepisów, niektóre z wymienionych urządzeń podlegają w czasie eksploatacji przepisom o dozorze technicznym.

d) Użycie sformułowania "jednostka notyfikująca" jest powszechnie spotykanym błędem. Chodzi o jednostkę notyfikowaną, która wykonuje czynności w ramach oceny zgodności. Jednostką notyfikującą jest Ministerstwo Gospodarki i Pracy. Zakres działania jednostki notyfikowanej jest określony w dyrektywie. Jednostka notyfikowana jest angażowana do czynności określonych odpowiednio w dyrektywach harmonizacji technicznej, w odniesieniu do urządzeń podlegających danej dyrektywie; w przypadku dyrektywy maszynowej są to maszyny i elementy bezpieczeństwa wymienione w załączniku IV. Ocena zgodności dotyczy wyłącznie urządzeń umieszczanych po raz pierwszy na rynku polskim po 1 maja 2004 r. i nie przeprowadza jej użytkownik, tylko producent.

Za dostosowanie do wymagań minimalnych (dyrektywa 89/655/EWG) odpowiada pracodawca i ocenę ich spełnienia może przeprowadzić samodzielnie. Może też zlecić, na zasadzie umowy, przeprowadzenie identyfikacji stanu bezpieczeństwa, dokonanie adaptacji i potwierdzenie spełnienia wymagań minimalnych kompetentnym firmom, według własnego wyboru. Ocenę stanu bezpieczeństwa i spełnienia wymagań prowadzi m.in. Urząd Dozoru Technicznego – jednostka certyfikująca UDT-CERT.

*Dyrektywa 89/655/EWG została wdrożona do prawa polskiego rozporządzeniem MGiP z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy (Dz. U. Nr 191, poz.1596 ze poźn. zm). W rozumieniu tego rozporządzenia pojecie "maszyna" jest znacznie szersze: "maszyna" - "wszelkie maszyny i inne urządzenia techniczne, narzędzia oraz instalacje użytkowane podczas pracy, a także sprzęt do tymczasowej pracy na wysokości, w szczególności drabiny i rusztowania."