Liczba eksploatowanych w Polsce dźwigów szacowana jest na około 70.000. Z tego 50-60% dźwigów zostało zainstalowanych ponad 20 lat temu. Oczywistym jest fakt, iż poziom bezpieczeństwa użytkowania tych dźwigów spełnia warunki adekwatne do czasu ich wytworzenia i zainstalowania. Poziom bezpieczeństwa eksploatacji nowych urządzeń dźwigowych instalowanych po 2004 roku jest znacznie wyższy.

Europejski Instytut Normalizacyjny (CEN) poprzez opracowanie normy zwanej "SNEL" (Safety Norm for Existing Lifts – EN 81-80) zainspirował kraje UE (w tym także Polskę) do rozwiązania problemu związanego z potrzebą podnoszenia poziomu bezpieczeństwa użytkowania istniejących dźwigów. W normie tej opisano 74 szczegółowe zagrożenia występujące w użytkowanych dźwigach, których eliminacja warunkuje osiągnięcie pożądanego poziomu bezpieczeństwa ich eksploatacji.

W polskim systemie prawa nie ma aktualnie przepisów, które nakładają na eksploatujących dźwigi zainstalowane przed dniem 1 maja 2004 r. obowiązek dokonywania rozpoznania występujących zagrożeń i zapewnienia ich usunięcia dla poprawy bezpieczeństwa użytkowania tych dźwigów. Istniejące uregulowania dotyczą innego zakresu badania dźwigów lub odnoszą się do dźwigów nowo instalowanych.

Projekt dokumentu, o którym jest dzisiaj mowa ma na celu wdrożenie zawartych w normie SNEL procedur zmierzających do podniesienia bezpieczeństwa użytkowanych dźwigów, poprzez określenie sposobu zidentyfikowania i oceny sytuacji zagrażających życiu, zdrowiu i mieniu użytkowników oraz sklasyfikowanie poziomu ważności tych zagrożeń dla zastosowania odpowiednich środków celem ich eliminacji.

Projekt znajduje zastosowanie do dźwigów osobowych, osobowo-towarowych oraz towarowych, zainstalowanych przed dniem 1 maja 2004 r. Projektowany akt normatywny określa wymagania, jakie powinny być spełnione dla zapewnienia bezpiecznego użytkowania dźwigów, odsyłając także do przepisów odrębnych regulujących dany obszar wymagań oraz odpowiednich Polskich Norm.

Zgodnie z założeniem projektu podstawą poprawy bezpieczeństwa eksploatacji urządzeń dźwigowych jest dokonanie oceny bezpieczeństwa użytkowanego dźwigu. Ocenę bezpieczeństwa dokonuje się w oparciu o listę kontrolną bezpieczeństwa użytkowanych dźwigów, zwaną dalej "listą kontrolną", stanowiącą załącznik do rozporządzenia. W załączniku zostały wymienione i poddane kontroli zagrożenia wymienione w normie SNEL a występujące w Polsce (50 zagrożeń) oraz zagrożenia specyficzne dla naszego kraju, a nie wymienione w SNEL (8 zagrożeń, np. ruchoma podłoga w kabinie, drewniane prowadnice, przeciwwaga mieczowa itp.). Jednocześnie lista kontrolna klasyfikuje poziom ważności stwierdzonych zagrożeń i wskazuje środki zabezpieczające, jakie w danym przypadku należy zastosować. Poziom ważności stwierdzonych zagrożeń został zdefiniowany w rozporządzeniu jako: wysoki, średni i niski. W stosunku do zagrożeń, stopień ważności determinuje odpowiednie okresy ich eliminacji. Ustalenie tych właśnie okresów było przedmiotem wielu dyskusji i dociekań. W ostatecznej wersji ustalono terminy: dla stopnia ważności wysokiego do 2023 roku, średniego do 2028 r., niskiego podczas pełnej modernizacji lub wymiany dźwigu na nowy.

Obowiązek zapewnienia wykonania prac modernizacyjnych polegających na zastosowaniu środków bezpieczeństwa wskazanych w protokole z oceny bezpieczeństwa, został powierzony eksploatującemu dźwig.

Przeprowadzenie oceny bezpieczeństwa oraz późniejszą kontrolę wykonania prac modernizacyjnych powierzone zostaje właściwej jednostce dozoru technicznego, jako podmiotowi posiadającemu niezbędne w tym zakresie kompetencje.