CBT KFKd Spotkania KFKd 24 listopada 2004 Wdrożenie dyrektywy 95/16/WE
Wdrożenie dyrektywy 95/16/WE PDF Drukuj Email
Wpisany przez Jan Szuro   
Środa, 24 Listopad 2004 01:00
Wdrożenie dyrektywy nr 95/16/WE (dźwigowej) do prawa polskiego.
Jan Szuro UDT Kraków

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 maja 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla dźwigów i ich elementów bezpieczeństwa (Dz. U. Nr 117 poz. 1107) jest to wdrożenie do polskiego prawodawstwa Dyrektywy Unii Europejskiej 95/16/WE z 16 czerwca 1995 r. zwanej powszechnie dyrektywą dźwigową. Zgodnie z art. 35 weszło ono w życie z dniem wejścia Polski do Unii Europejskiej, czyli 1 maja 2004 r. Na etapie wytwarzania dźwigów zastąpiło przepisy określone w ustawie o dozorze technicznym z 21.12.2000 r. (Dz. U. Nr 122 poz. 1321). Pisząc w największym skrócie, rozporządzenie określa wymagania w zakresie bezpieczeństwa, jakie muszą spełniać dźwigi i ich elementy, przedstawia procedury oceny zgodności oraz wymagania stawiane jednostkom notyfikowanym. Rozporządzenie składa się z pięciu rozdziałów oraz trzech załączników.

Rozdział 1 przedstawia ogólne przepisy i określenia. W art. 3 podano definicję dźwigu inną jak w dotychczasowo obowiązujących aktach normatywnych. Jest to urządzenie wyposażone w kabinę poruszające się po ustalonym torze, np. wzdłuż sztywnych prowadnic, nachylonym do poziomu pod kątem większym niż 15 stopni. Przedstawiono także inne określenia. Element bezpieczeństwa jest to urządzenie wymienione w załączniku nr 2 czyli urządzenie ryglujące drzwi, chwytacze lub urządzenie im równoważne, ogranicznik prędkości, zderzak akumulujący lub rozpraszający energię i każdy łącznik bezpieczeństwa zawierający elementy elektroniczne. Producent elementu bezpieczeństwa jest to osoba fizyczna lub prawna odpowiedzialna za projekt i wytwarzanie, która umieściła na wyrobie znak CE i wystawiła deklarację zgodności. Pojawia się pojęcie instalatora dźwigu, czyli osoby fizycznej lub prawnej, odpowiedzialnej za projekt, wykonanie, zainstalowanie i udostępnienie dźwigu po raz pierwszy, która umieszcza w kabinie znak CE i wystawia deklarację zgodności WE.

Na wstępie rozporządzenia wyraźnie uszczegółowiono, do których urządzeń odnosi się całość. Dotyczy wszystkich dźwigów osobowych, towarowo-osobowych, szpitalnych oraz towarowych, jeżeli istnieje możliwość zasterowania dźwigu przez osobę będącą w kabinie. Nie dotyczy pozostałych dźwigów towarowych, budowlanych, tak towarowych jak i osobowych oraz specjalnych np. teatralnych, wojskowych, czy będących wyposażeniem maszyn lub pojazdów.

Rozdział 2 opisuje zasadnicze wymagania techniczne stawiane dźwigom. Zgodnie z filozofią dyrektyw nowego podejścia wymagania te są postawione w formie opisu problemu a nie sposobu jego rozwiązania. Szczegółowe przepisy techniczne projektant i wytwórca mogą zaczerpnąć z norm zharmonizowanych z dyrektywą. Stosowanie norm, oczywiście, nie jest obowiązkowe i poziom bezpieczeństwa żądany przez dyrektywę można zapewnić w dowolny, opracowany przez wytwórcę sposób. Art. 24 podaje minimalny zakres dokumentacji dołączanej do gotowego wyrobu.

W rozdziale 3 rozporządzenie opisuje wszystkie procedury oceny zgodności stosowane przy umieszczaniu na rynku dźwigów i ich elementów bezpieczeństwa. Szczegółowe przedstawienie procedur zawarte jest w załączniku 3 do rozporządzenia.

Producent elementów bezpieczeństwa ma trzy ścieżki na wprowadzenie wyrobu do obrotu. W dwóch pierwszych ma obowiązek, zgodnie z modułem B, przedłożenia w jednostce notyfikowanej egzemplarza urządzenia do badania typu. Po otrzymaniu certyfikatu badania typu WE wytwórca nanosi na każdy element oznaczenie CE i wystawia deklarację zgodności z badanym wcześniej typem. Do oceny zgodności może wybrać moduł C. Jednostka notyfikowana przeprowadza co jakiś czas badania losowo wybranych egzemplarzy wyrobu na zgodność z przedłożonym do badania typu. Wytwórca może też wybrać moduł E. Wdraża system zarządzania jakością zapewniający pełny nadzór nad wyrobem w trakcie wytwarzania i kontroli jakości zgłasza go do zatwierdzenia i nadzoru do jednostki notyfikowanej. System ten może być zgodny np. z normą PN-EN ISO 9001:2001. Wówczas nadzór jest prowadzony w formie auditów i niezapowiedzianych kontroli, ale nie zakłada kolejnych badań wyrobów. Producent elementów bezpieczeństwa może się też zdecydować na moduł H. Wprowadza wówczas system zarządzania jakością w procesie projektowania i wytwarzania. Jednostka notyfikowana zatwierdza i nadzoruje cały system na zasadach określonych przy module E.

Jeśli chodzi o wytwarzanie dźwigów, to producent ma dużo większy wybór procedur oceny zgodności.

Zajmijmy się najpierw produkcją seryjną. Wytwórca może przygotować do badań wzorzec dźwigu mający co najmniej 3 przystanki i zabezpieczenia końcowe górne i dolne. Dostarcza też do jednostki notyfikowanej kompletną dokumentację o zawartości opisanej w pkt. 2.3.1 załącznika nr 3. Jednostka notyfikowana przeprowadza badanie typu urządzenia zgodnie z modułem B. Jeżeli wzorzec dźwigu spełnia wszystkie wymagania wystawia certyfikat badania typu WE. Wszystkie zmiany i modernizacje wymagają natychmiastowego powiadomienia jednostki notyfikowanej i ewentualnych badań uznanych przez nią za niezbędne.

Po zainstalowaniu dźwigu instalujący zgłasza urządzenie do kontroli końcowej do jednostki notyfikowanej. Sprawdzeniu podlega zgodność wyrobu z wzorcem. Zakres prób i badań przedstawia pkt. 3.4 załącznika nr 3. /Po zakończeniu kontroli końcowej umieszcza swój numer obok znaku CE wytwórcy. Aby uniknąć każdorazowej kontroli końcowej, instalujący może wdrożyć system zarządzania jakością i poddać go zatwierdzeniu i nadzorowi jednostce notyfikowanej. Jeżeli jest to system zapewnienia jakości obejmujący cały proces instalacji dźwigu - moduł D, to jednostka notyfikująca nadzoruje system przez prowadzenie audytów i niezapowiedzianych kontroli. Instalujący sam prowadzi kontrolę końcową wyrobu i umieszcza obok znaku CE nr jednostki notyfikującej nadzorującej system zarządzania jakością. System jakości może zostać ograniczony jedynie do zapewnienia końcowej jakości wyrobu - moduł E. Wówczas w ramach nadzoru nad systemem jednostka notyfikowana może, obok działań opisanych przy module D, wyrywkowo przeprowadzać ponowną kontrolę końcową.

Rozporządzenie przewiduje jeszcze moduł H - pełne zapewnienie jakości. Instalujący, będący jednocześnie projektantem, wdraża i utrzymuje system zarządzania jakością obejmujący wszystkie etapy wytwarzania. System jest, oczywiście certyfikowany i nadzorowany przez jednostkę notyfikowaną. Wytwórca ponosi pełną odpowiedzialność za wyrób. Jednostka notyfikowana w ramach nadzoru i niezapowiedzianych kontroli ocenia zgodność dokumentacji i konkretnych wyrobów z deklarowanymi normami zharmonizowanymi i dyrektywą. Jeżeli jednak dźwig nie odpowiada w pełni wymaganiom norm zharmonizowanych to wytwórca jest zobowiązany przesłać do jednostki notyfikowanej projekt do oceny.

Przy produkcji jednostkowej wytwórca powinien zastosować opisany powyżej moduł H lub moduł G - weryfikację jednostkową. W ramach modułu G jednostka notyfikowana przeprowadza ocenę dokumentacji dźwigu na zgodność z dyrektywą a następnie kontrolę końcową.

Art. 33 przedstawia wymagania stawiane organizacjom starającym się o status jednostki notyfikowanej. Stawia główny nacisk na kompetencje, ale także na niezależność i bezstronność pracowników jednostki. W rozdziale 4 i załączniku 1 do rozporządzenia pokazano wzór i podano wymagania stawiane samemu oznaczeniu CE.

Rozdział 5 mówi o przedstawionym na wstępie dniu wejścia rozporządzenia w życie.

http://www.cbt.edu.pl/kfkd/24112004/692-rozporzadzenie-ministra
Zmieniony: Czwartek, 23 Kwiecień 2009 18:37