Uszczelka jest podstawowym elementem zamykającym (uszczelniającym) szczelinę, przez co stanowi nieprzepuszczalne połączenie dla cieczy lub gazu o akceptowanej wielkości. Uszczelnienie jest jedną z ważniejszych części urządzeń przemysłu petrochemicznego i chemicznego, wpływającym bezpośrednio na zagrożenia chemiczne dla środowiska naturalnego i kształtującym efekty ekonomiczne. Całkowita eliminacja emisji przez uszczelnienie jest niemożliwa, co znaczy, że wszystkie materiały oraz konstrukcje uszczelniające cechuje określona dopuszczalność przecieków. Ograniczenie emisji wtórnych następuje poprzez wprowadzenie nowoczesnych, wysokojakościowych materiałów uszczelniających oraz w wyniku udoskonalenia konstrukcji elementów, odpowiedzialnych za szczelność połączenia.

W celu uporzÄ…dkowania wielkoÅ›ci przecieków zostaÅ‚o wprowadzone pojÄ™cie klas szczelnoÅ›ci, które sÄ… Å›ciÅ›le zwiÄ…zane z granicÄ… przecieku oraz ze współczynnikami do obliczeÅ„ wytrzymaÅ‚oÅ›ciowych. Współczynniki okreÅ›lajÄ… wielkość naciÄ…gów w Å›rubach poÅ‚Ä…czenia dla uzyskania odpowiednich nacisków jednostkowych na uszczelkÄ™. ObowiÄ…zujÄ…ca w Unii Europejskiej norma EN 13555 oraz DIN 28090 okreÅ›lajÄ… klasy szczelnoÅ›ci, trzy główne to L_1,0, L_0,1 i L_0,01 (1,0; 0,1; 0,01 mg/m•s) i sposób badania przecieku, podczas gdy normy EN 13445, AD‑M/DIN, WUDT, ASME odnoszÄ… siÄ™ do metody obliczeÅ„ wytrzymaÅ‚oÅ›ciowych, wedÅ‚ug których konieczne do obliczeÅ„ współczynniki należy przyjmować z katalogów wytwórców materiałów uszczelniajÄ…cych.

W wiÄ™kszoÅ›ci europejskich zakÅ‚adów petrochemicznych aktualnie przyjÄ™ta jest klasa szczelnoÅ›ci L=_0,01 mg/m•s. W Niemczech od 1 października 2002 r. obowiÄ…zuje przepis TA-Luft VDI 2440/VDI 2200, który ustala maksymalny przeciek L_TA-Luft ≤ 10^-4 mbar•l/s•m (≈L_0,001 wg EN) (rys.1).

W polskich zakładach petrochemicznych i chemicznych nie obowiązywały i nadal nie istnieją przepisy w odniesieniu do odpowiednich klas szczelności.

Od momentu wejścia Polski do Unii Europejskiej, za jakość wyrobów uszczelniających oraz za współczynniki do obliczeń odpowiada teoretycznie ich producent. Jednakże, wytwórcy uszczelek podają różne współczynniki dla tego samego rodzaju i materiału uszczelki.

W Unii Europejskiej dla zapewnienia właściwej jakości uszczelek, weryfikacją danych wykazanych w katalogach przez zakłady wytwórcze prowadzi instytut z Münster University of Applied Science. Wyroby uznane przez Instytut jako prawidłowe umieszczane są na stronie internetowej www.gasketdata.org

W instalacjach petrochemicznych dla utrzymania minimalnych przecieków powinny być stosowane uszczelnienia wysokiej jakości: uszczelki miękkie grafitowe z okuciem, wielokrawędziowe, spiralne, z pierścieniem falistym i metalowe.

W latach 80 i 90 ubiegÅ‚ego wieku w instalacjach Petrochemii S.A. wymieniono uszczelki azbestowe na bezazbestowe. W okresie tym dla poÅ‚Ä…czeÅ„ koÅ‚nierzowych w USA i w Europie obowiÄ…zywaÅ‚a klasa szczelnoÅ›ci L= 0,1 mg/m•s, takÄ… klasÄ™ przyjÄ™to w Petrochemii przy czym instalacje byÅ‚y zatrzymywane w tym okresie do przeglÄ…du Å›rednio raz w roku. Obecnie instalacje pracujÄ… bez remontów 3 do 5 lat.

Dla zapewnienia ochrony Å›rodowiska należy w Polsce przyjąć do stosowania uszczelki z klasÄ… szczelnoÅ›ci przynajmniej L= 0,01 mg/m•s.