W Unii Europejskiej zagadnienia normalizacyjne w zakresie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 maja 1997 r. w sprawie zbliżenia przepisów prawnych państw członkowskich dotyczących urządzeń ciśnieniowych (PED) prowadzą Komitety Techniczne CEN i CENELEC. W ramach swojej działalności prowadzą prace obejmujące około 700 mandatowych projektów normalizacyjnych, podzielonych tematycznie na 30 odrębnych zagadnień. Odpowiednio do tego podziału prowadzone są prace w 30 różnych komitetach technicznych w tym w 2 komitetach CLC/TC (CENELEC) i 8 komitetach ECISS/TC ( European Committee for Iron and Steel Standards ).

Według danych CMC ( CEN Management Centre - Centrum Zarządzające CEN) z marca br., 108 z projektów normalizacyjnych nie zostało jeszcze zatwierdzonych, przy czym 72 projekty są na etapie głosowania, a 36 w trakcie opracowywania.

Nieco inaczej przedstawia się statystyka norm zharmonizowanych z dyrektywą 97/23/WE, których wykaz jest publikowany w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich. W odniesieniu do PED wykaz norm zharmonizowanych, odpowiednio do danych przekazywanych przez Komisję, opublikowano w: OJ C 71 z 2003-03-25, OJ C 171 z 2002-07-17-10, OJ C 62 z 2002-03-09, OJ C 202 z 2001-07-18, OJ C 362 z 200-12-16, OJ C 210 z 200-07-22 wraz z poprawką w OJ C270 z 200-09-21, OJ C227 z 199-08-10 wraz z poprawką w OJ C 74 z 2001-03-07.

Na stronach internetowych Komisji Europejskiej można znaleźć pełny wykaz tytułów i numerów referencyjnych norm zharmonizowanych z dyrektywami nowego podejścia, w tym z dyrektywą ciśnieniową 97/23/WE, jednak wykazy w Dzienniku Urzędowym WE są podstawą legalną uznania danej normy za normę zharmonizowaną z dyrektywą.

W wykazie aktualizowanym z dniem 3 kwietnia br. podano 104 normy zharmonizowane z dyrektywą 97/23/WE.

Komisja Europejska zainicjowała proces przeglądu norm zharmonizowanych z dyrektywą PED, w celu stworzenia wykazu norm, które będą odpowiednie do spełnienia przynajmniej jednego określonego zasadniczego wymagania bezpieczeństwa (ESR - essential safety requirement ) podanego w dyrektywie, na podstawie których w domniemaniu można będzie uznać zgodność z dyrektywą.

Proces ten jest kontynuowany przez CEN, przy zaangażowaniu CMC i konsultantów związanych z CEN. Odpowiednio do wniosków sformułowanych w trakcie realizacji tego procesu (przy współudziale państw członkowskich i przedstawicieli przemysłu), postanowiono wyodrębnić normy dotyczące projektowania urządzeń ciśnieniowych, a także podzielić normy odpowiednio na typu 1 i typu 2.

Typ 1: Norma zawierająca rozwiązania techniczne mające na celu spełnienie określonych ESR(s) (zazwyczaj powyżej 1 ESR), odpowiednio do zakresu normy. Rozwiązania techniczne mogą być podane w samej normie lub za pośrednictwem powołań w niej zawartych. Może to być norma wyrobu (np. norma dotycząca poszczególnych egzemplarzy urządzeń ciśnieniowych lub zespołów) lub norma związana z materiałami, procedurami dla połączeń nierozłącznych, zatwierdzania personelu NDT itp. Normy tylko tego typu będą publikowane w Dzienniku Urzędowym WE.

Typ. 2: Norma zawierająca elementy przydatne do spełnienia ESR(s), ale na jej podstawie nie można domniemać zgodności z danym ESR. Przykładami są normy dotyczące: metod badań NDT, zasad ogólnych, terminologii. Normy typu 2 mogą być stosowane jako odniesienia normatywne w normach typu 1.

Wyniki wstępnego przeglądu pozwalają stwierdzić, że z 300 projektów normalizacyjnych, które wzięto pod uwagę podczas przeglądu 64% można zakwalifikować jako typ 1, 28% jako typ 2, natomiast 8% stanowią projekty, o których, ze względu na wczesny etap opracowywania, nic nie można powiedzieć, lub które powinny zostać usunięte z programu prac normalizacyjnych.

Jednocześnie normy dotyczące PED postanowiono podzielić na trzy grupy:

• Normy zharmonizowane (H), opracowywane na podstawie mandatu Komisji Europejskiej/EFTA zawierające wymagania pozwalające na spełnienie zasadniczych wymagań dyrektywy PED i naniesienie oznakowania CE na wyrób.
• Normy zharmonizowane wspomagające (HS), podstawowe normy wspierające opracowywane na podstawie mandatu Komisji Europejskiej/EFTA zawierające wymagania pozwalające na spełnienie zasadniczych wymagań bezpieczeństwa (ESRs) dyrektywy PED, takie które nie umożliwiają naniesienia oznakowania CE na wyrób np. normy materiałowe, normy spawalnicze.
• Normy wspomagające (S) - Normy opracowywane na podstawie mandatu lub włączone do danego mandatu Komisji Europejskiej/EFTA, które są istotne ze względu na zgodność z normą zharmonizowaną, ale nie spełniają żadnych zasadniczych wymagań bezpieczeństwa (ESR) ESR.

W Polsce, odpowiednio do postanowień ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r o systemie zgodności (DZ. U. NR 166, poz. 1360 oraz z 2003 r. Nr 80 poz. 718 i Nr 130, poz. 1188) wykazy Polskich Norm (PN) przenoszących europejskie normy zharmonizowane z dyrektywami nowego podejścia ogłasza się w Monitorze Polskim (Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej). Po raz pierwszy wykaz taki opublikowano w MP Nr 46, poz. 693 z dnia 9 października br. w postaci Obwieszczenia Prezesa Polskiego Komitetu Normalizacyjnego z dnia 29 lipca br. w sprawie wykazu norm zharmonizowanych. Odpowiednio do pkt 12 obwieszczenia, w jego załączniku nr 12 podano wykazy Polskich Norm przenoszących europejskie normy zharmonizowane z dyrektywą 97/23/WE. Wykaz zawiera 96 pozycji, przy czym 57 norm europejskich wprowadzono do Polskich Norm metodą uznania (zawierają pełny tekst wprowadzanej normy europejskiej w jej oryginalnej wersji językowej).

Opracowywaniem Polskich Norm z zakresu dyrektywy 97/23/WE zajmuje się 40 Komitetów Technicznych Polskiego Komitetu Normalizacyjnego, których zakres współpracy regionalnej obejmuje odpowiedni komitet techniczny europejskiej organizacji normalizacyjnej, i który może być wiodący w zakresie współpracy z danym komitetem. Należy podkreślić, że aż 35 spośród tych komitetów technicznych przy PKN zostało powołanych do prac normalizacyjnych w 1994 roku, a jedynie 5 w latach 1990-2003.