Dnia 15 września 2005 r. odbyło się spotkanie GRUP ROBOCZYCH utworzonych w ramach:

• Krajowego Forum Konsultacyjnego dotyczącego prawa Unii Europejskiej z zakresu urządzeń ciśnieniowych (KFKc),
• Krajowego Forum Konsultacyjnego dotyczącego prawa Unii Europejskiej z zakresu urządzeń dźwigowych (KFKd),
• Krajowego Forum Konsultacyjnego dotyczącego prawa Unii Europejskiej z zakresu maszyn (KFKm).

W spotkaniu udział wzięli: Przewodniczący CBT – Prof. Krzysztof J. Kurzydłowski (MNiI), Przewodniczący Rady Programowej CBT – Iwo Jakubowski (Prezes UDT) oraz Członkowie GR (przedstawiciele środowisk, którzy zgłosili swój akces do prac w Grupie). Na otwarcie zaproszony został także Prof. Tadeusz Kulik - Prorektor Politechniki Warszawskiej.

W trakcie wspólnego spotkania Grup Roboczych zaprezentowany został aktualny skład Grup Roboczych oraz zatwierdzono Regulamin działania GR. Omówiono również r ealizację misji, główne zadania i problemy oraz plany na przyszłość Centrum Bezpieczeństwa Technicznego.

W dniu 17 października b.r. zorganizowane zostało spotkanie dotyczące „ Wejścia w życie od 1 stycznia 2006 roku postanowień zawartych w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn”. Do współpracy w zorganizowaniu konferencji zaproszeni zostali przedstawiciele Ministerstwa Gospodarki i Pracy, Państwowej Inspekcji Pracy oraz  Centralnego Instytutu Ochrony Pracy – Państwowego Instytutu Badawczego.

Program Forum obejmował m.in. zagadnienia :

• Dyrektywy socjalne w Unii Europejskiej.
• Wdrożenie dyrektywy 89/655/EWG do prawa polskiego.
• Badanie stanu implementacji w przedsiębiorstwach minimalnych wymagań bhp w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy.
• Wymagania dyrektywy 89/655/EWG a przepisy Dozoru Technicznego. Przykłady.
• Wspieranie przedsiębiorstw w dostosowaniu maszyn do wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy
• Metodyka oceny istniejących narzędzi pracy pod względem zgodności z dyrektywą 89/655/EWG.
• Problematyka dostosowania maszyn do minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania.
• Harmonogramy, terminy i koszty dostosowania istniejących narzędzi pracy do wymogów UE.

W trakcie konferencji omawiano m.in. kwestię stopnia przygotowania do wdrożenia dyrektywy 89/655/EWG w gospodarce polskiej.

Wdrażanie dyrektywy 89/655/EWG – podsumowanie konferencji

Kwestią stopnia przygotowania do wdrożenia dyrektywy 89/655/EWG w polskiej gospodarce Centrum Bezpieczeństwa Technicznego zajęło się z inicjatywy członków, w szczególności reprezentujących organizacje odpowiedzialne za nadzór nad wdrożeniem wspomnianych uregulowań prawnych. W celu uzyskania szerszej opinii środowisk zainteresowanych przedmiotową dyrektywą w dniu 17 października b.r. zostało zorganizowane spotkanie dotyczące „ Wejścia w życie od 1 stycznia 2006 roku postanowień zawartych w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn”. W spotkaniu tym uczestniczyło 260.

Uczestnicy spotkania reprezentowali środowisko przedsiębiorców (210), organizacje pozarządowe (6), organy administracji państwowej (6), jednostki dozoru technicznego (), inspekcję pracy (7) oraz jednostki naukowo-badawcze (13). Punktem wyjścia do dyskusji na temat aktualnego stanu wdrażania dyrektywy 89/655/EWG były referaty wprowadzające, przygotowane przez zaproszonych ekspertów.

Dyskusja, w której wzięli udział uczestnicy reprezentujący wszystkie zainteresowane środowiska, pozwoliła sformułować następujące wnioski:

• Do wdrożenia dyrektywy 89/655/EWG przygotowane są organizacje odpowiedzialne za prowadzenie czynności kontrolnych i dozorowych w zakresie egzekwowania spełnienia minimalnych wymagań zawartych w dyrektywie. W szczególności dotyczy to Państwowej Inspekcji Pracy oraz Urzędu Dozoru Technicznego.
• Stan przygotowania pracodawców do wdrożenia postanowień dyrektywy jest zróżnicowany. Należy jednak oczekiwać, że istotna ich liczba nie sprosta wymogowi pełnego dostosowania narzędzi pracy do wymagań dyrektywy do 31  grudnia 2005 roku.
• Ocena ta dotyczy przede wszystkim małych, średnich oraz dużych przedsiębiorstw, w których względy finansowe nie pozwalają na szybką modernizację infrastruktury technicznej.
• Przyczyny obecnego stanu rzeczy mają charakter obiektywny i subiektywny.

Do obiektywnych przeszkód należy zaliczyć: trudności techniczne i organizacyjne związane ze skalą przedsięwzięcia. Te drugie są szczególnie ważne w przypadku małych i średnich firm. Istotnym czynnikiem okazał się także brak usystematyzowanej akcji informacyjnej, w szczególności wśród nowo powstałych firm.

Do subiektywnych trudności we  wdrażaniu dyrektywy należy zaliczyć nieuzasadnione oczekiwanie możliwości zmiany terminu określonego w  rozporządzeniu wdrażającym omawianą dyrektywę do prawa polskiego oraz błędne rozumienie jej postanowień skutkujące wyolbrzymianiem trudności organizacyjnych i technicznych przy jej wdrażaniu.

Wobec opisanego powyżej stanu rzeczy wydaje się celowe podjęcie pilnych działań mających na celu poprawę sytuacji. Działania te powinny wesprzeć pracodawców w działaniach służących zapewnieniu zgodności systemu bezpieczeństwa narzędzi pracy udostępnianych pracownikom z postanowieniami zawartymi w Dyrektywie 89/655/EWG. W trosce o zapewnienie realnej możliwości respektowania postanowień przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, konieczne jest wsparcie zainteresowanych podmiotów gospodarczych poprzez szeroką akcję organizacji szkoleń i warsztatów poświęconych praktycznym aspektom wdrażania dyrektywy 89/655/EWG. Akcja ta powinna być wspierana przez administrację państwową i  urzędy powołane do kontroli stopnia wdrożenia w zakładach pracy postanowień Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn. W przypadku kontroli firm wdrażających postanowienia dyrektywy wydaje się istotne, aby ocenie podlegał zarówno stan faktyczny, jak i przyjęty harmonogram działań dostosowujących do wymogów aktów prawnych. Wydaje się także uzasadnione, aby zwłaszcza w pierwszym okresie zakres i forma kontroli bezpieczeństwa narzędzi pracy były zróżnicowane w zależności od poziomu wypadkowości notowanych w poszczególnych branżach przemysłu i usług.

Przedstawiciel Państwowej Inspekcji Pracy podkreślił ważność ustanowienia w  zakładzie pracy struktur organizacyjnych oraz przyjęcia procedur systematycznej kontroli bezpieczeństwa narzędzi pracy, przewidzianych w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy. Wszystkie działania dostosowawcze powinny być w sposób udokumentowany zaplanowane.

Uczestnicy spotkania proponowali harmonogramy dochodzenia do pełnej zgodności z postanowieniami Dyrektywy 89/655/EWG, które mogłyby być wykorzystywane przy określaniu ramowych programów egzekwowania przez organy inspekcji pracy przestrzegania postanowień prawa dotyczącego bezpieczeństwa i higieny pracy.

Przedstawiciele MGiP oraz CIOP poinformowali uczestników o pracach nad raportem dotyczącym stopnia wdrożenia postanowień Dyrektywy 89/655/EWG w Polsce, opracowywanym dla Komisji Europejskiej. Uczestnicy spotkania zaproponowali, aby harmonogram egzekwowania przestrzegania wymagań tego rozporządzenia był powiązany z raportem.

Wobec zróżnicowanej świadomości różnych środowisk pracodawców, których dotyczy wspomniana dyrektywa, w szczególności reprezentujących małe i średnie firmy, uczestnicy spotkania zgłosili potrzebę opracowania „Poradnika dla pracodawców”, który mógłby być wykorzystany przez firmy do działań służących doprowadzeniu do pełnej zgodności narzędzi pracy z wymaganiami Rozporządzenia MGiP.

W wyniku dyskusji, w której podkreślano m.in. uwarunkowania wynikające z unijnych zobowiązań traktatowych, uczestnicy przyjęli jako mało realną możliwość doprowadzenia do zmian w zapisach Rozporządzenia MGiP określającego terminy dostosowania narzędzi pracy do wymagań minimalnych. Jako najbardziej skuteczny sposób dla zapewnienia właściwego poziomu bezpieczeństwa narzędzi pracy przyjęto pomysł opracowania realnego harmonogramu egzekwowania planów dostosowawczych opracowywanych przez pracodawców.

22 listopada 2005 r. odbyło się spotkanie poświęcone omówieniu działań kontrolujących wdrażanie dyrektywy 89/655/EWG i sposobów jego egzekwowania w polskich przedsiębiorstwach. Wynik spotkania zostanie omówiony w trakcie Forum.