Próba ciśnieniowa jest podstawowym testem urządzeń ciśnieniowych stosowanym powszechnie w praktyce przemysłowej zarówno na etapie wytwarzania jak i eksploatacji. W wystąpieniu przedstawione zostaną informacje o wymaganiach normy EN 13445 zharmonizowanej z Dyrektywą Ciśnieniową PED w zakresie wykonywania próby ciśnieniowej urządzeń ciśnieniowych na etapie ich wytwarzania. Rozważona zostanie również przydatność próby ciśnieniowej w trakcie eksploatacji. Przytoczone zostaną przykłady, kiedy próba ciśnieniowa powinna być wykonywana, a kiedy można ją zastąpić innymi metodami bądź z niej zrezygnować.

Dla zbiorników ciśnieniowych z grup 1-3, które podlegają badaniom NDT na etapie wytwarzania i pracują w temperaturach poniżej zakresu pełzania próba ciśnieniowa ma korzystny wpływ na ich właściwości eksploatacyjne. Pozwala ona na ułożenie się zbiornika do warunków obciążenia poprzez umocnienie odkształceniowe materiału w obszarach spawanych a także w miejscach lokalnych osobliwości geometrycznych.

Dla zbiorników z grupy 4, objętych jedynie badaniami wizualnymi, oraz zbiorników z jednostronnymi, pojedynczymi spoinami głównymi (single run one side governing welds) próba ciśnieniowa wykonywana jest przy znacznie wyższych ciśnieniach (w wyrażeniu na Pt stosuje się wartość 2 zamiast 1,25). Ma to na celu wykorzystanie efektu wymuszonej plastyczności: poprawa kształtu, stępienie wierzchołków pęknięć, modyfikacja pól naprężeń szczątkowych. W tym przypadku próba ciśnieniowa nie jest traktowana jako test dopuszczający do eksploatacji, ale raczej jako element procesu wytwarzania zbiornika.

Ponieważ PED wskazuje konieczność stosowania innych prób, w niektórych przypadkach próby pneumatyczne lub połączone próby hydrostatyczno-pneumatyczne z lub bez rejestracji emisji akustycznej mogą zastąpić wodną próbę ciśnieniową.

Celem próby ciśnieniowa dla okresowego dopuszczenia urządzenia do eksploatacji jest zapewnienie bezpiecznej eksploatacji, w założonych warunkach, do przeglądu. Jednym ze sposobów osiągnięcia tego celu może być próba ciśnieniowa. Jednak w tym przypadku przeprowadzanie próby ciśnieniowej coraz częściej jest kwestionowane. Przeprowadzenie próby ciśnieniowej wydaje się uzasadnione gdy: a) mamy do czynienia z nowym urządzeniem, które jest wprowadzane do eksploatacji po raz pierwszy, b) w trakcie eksploatacji po przekroczeniu projektowanej liczby cykli ciśnieniowych, c) w trakcie eksploatacji, w przypadku kiedy urządzenie poddano modyfikacji, która wpływa na zachowanie się konstrukcji w znaczący sposób. We wszystkich innych przypadkach niż te wymienione powyżej, a w szczególności w trakcie normalnej eksploatacji, próba ciśnieniowa nie poprawia bezpieczeństwa pracy urządzenia, może być natomiast szkodliwa

W przypadku, jeśli prowadzony jest monitoring urządzeń z zastosowaniem badań wizualnych i innych badań nieniszczących dostosowanych do rodzajów uszkodzeń, jakie mogą wystąpić na danym urządzeniu w trakcie jego eksploatacji, uzupełnionych, jeśli to konieczne o badania niszczące próbek świadków, stosowanie wodnej próby ciśnieniowej jest nieuzasadnione.

Przykładowo, próba pneumatyczna z pomiarem odkształcenia bądź rejestracją emisji akustycznej cyklicznie powtarzana w odstępach czasu wynikających z metod RBI i analizy podatności eksploatacyjnej zapewnia takie sam poziom bezpieczeństwa.