Dyrektywa 97/23/WE – PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, a w szczególności zaś jego art. 100a, uwzględniając projekt Komisji (1), uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno - Społecznego (2), działając zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 189b Traktatu (3) w świetle jednolitego tekstu zatwierdzonego przez Komitet

1. Rynek wewnętrzny stanowi obszar bez granic wewnętrznych, w którym zapewniony jest swobodny przepływ towarów, osób, usług i kapitału.

2. Istnieją różnice w treści i zakresie ustaw, rozporządzeń i przepisów administracyjnych obowiązujących w państwach członkowskich dotyczących bezpieczeństwa i ochrony zdrowia osób, oraz, w odpowiednich przypadkach, ochrony zwierząt domowych i mienia w dziedzinie urządzeń ciśnieniowych nie objętych obecnym prawodawstwem Wspólnoty; procedury certyfikacji i kontroli tych urządzeń są różne w różnych państwach członkowskich; różnice te mogą rzeczywiście stanowić przeszkody w handlu w obrębie Wspólnoty.

3. Harmonizacja prawodawstwa krajowego stanowi jedyny środek dla usunięcia tych przeszkód dla swobodnego handlu; cel ten nie może zostać zadowalająco osiągnięty przez poszczególne państwa członkowskie; niniejsza dyrektywa ustanawia jedynie niezbędne wymagania dotyczące swobodnego przepływu urządzeń, do których się odnosi.

4. Urządzenia poddawane działaniu ciśnienia nie przekraczającego 0,5 bara nie stanowią znaczącego zagrożenia spowodowanego ciśnieniem; z tego powodu nie powinny istnieć żadne przeszkody do ich swobodnego przepływu w obrębie Wspólnoty; niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do urządzeń poddawanych najwyższemu dopuszczalnemu ciśnieniu PS przekraczającemu 0,5 bara.

5. Niniejsza dyrektywa odnosi się również do zespołów, składających się z kilku urządzeń ciśnieniowych zmontowanych tak, aby razem tworzyły scaloną i funkcjonalną całość; te zespoły mogą występować w zakresie od zespołów prostych, takich jak szybkowary, do zespołów złożonych, takich jak kotły wodnorurowe; jeżeli wytwórca jednego z zespołów zamierza umieścić na rynku i oddać do użytkowania jako zespół, a nie w formie niezmontowanych elementów składowych, to zespół taki musi być zgodny z niniejszą dyrektywą; niniejsza dyrektywa nie obejmuje montażu urządzeń ciśnieniowych na miejscu ich użytkowania na odpowiedzialność użytkownika, co ma miejsce w przypadku instalacji przemysłowych.

6. Niniejsza dyrektywa harmonizuje przepisy krajowe dotyczące zagrożeń spowodowanych ciśnieniem; inne zagrożenia, które te urządzenia mogą odpowiednio stwarzać, mogą być objęte zakresem innych dyrektyw; urządzenia ciśnieniowe mogą być zaliczone do wyrobów objętych innymi dyrektywami na podstawie art. 100a Traktatu; postanowienia podane w niektórych z tych dyrektyw dotyczą zagrożenia spowodowanego ciśnieniem; powyższe postanowienia są uznawane za właściwe w celu zapewnienia odpowiedniej ochrony w przypadkach, gdy zagrożenie spowodowane ciśnieniem związanym z takimi urządzeniami jest niewielkie; w związku z tym, że istnieją podstawy do wyłączenia takich urządzeń z zakresu niniejszej dyrektywy.

7. W odniesieniu do urządzeń ciśnieniowych objętych konwencjami międzynarodowymi zagrożenia spowodowane ciśnieniem i transportem mają być jak najszybciej uwzględnione w przyszłych dyrektywach Wspólnoty opartych o wspomniane konwencje lub w uzupełnieniach do istniejących dyrektyw; takie urządzenia są odpowiednio wyłączone z zakresu niniejszej dyrektywy.

8. Niektóre rodzaje urządzeń ciśnieniowych, pomimo działania na nie najwyższego dopuszczalnego ciśnienia PS przekraczającego 0,5 bar, nie stwarzają żadnego znaczącego zagrożenia z powodu ciśnienia i w związku z tym swoboda przepływu takich urządzeń we Wspólnocie nie powinna napotykać na przeszkody, jeżeli urządzenia te zostały legalnie wytworzone lub umieszczone na rynku w państwie członkowskim; w celu zapewnienia swobodnego przepływu takich urządzeń nie jest konieczne włączanie ich do zakresu niniejszej dyrektywy i w związku z tym zostały one wyraźnie wyłączone z jej zakresu.

9. Inne urządzenia ciśnieniowe, które są poddane najwyższemu dopuszczalnemu ciśnieniu wyższemu niż 0,5 bara i stwarzają istotne zagrożenia spowodowane ciśnieniem, w odniesieniu do których zapewniony jest jednak swobodny przepływ i właściwy poziom bezpieczeństwa, są wyłączone z zakresu niniejszej dyrektywy; tego rodzaju wyłączenia powinny być poddawane regularnym przeglądom w celu upewnienia się że zachodzi potrzeba podejmowania działań na poziomie Unii.

10. Przepisy usuwające techniczne przeszkody w handlu powinny być zgodne z nowym podejściem określonym w uchwale Rady z dnia 7 maja 1985 r. w sprawie nowego podejścia do harmonizacji technicznej i norm (4), które wymaga zdefiniowania zasadniczych wymagań uwzględniających bezpieczeństwo i inne wymagania społeczne, bez obniżania istniejących, uzasadnionych poziomów ochrony w państwach członkowskich; wspomniana Uchwała postanawia, aby pojedyncza dyrektywa obejmowała jak najwięcej wyrobów w celu uniknięcia

11. Istniejące dyrektywy Wspólnoty w sprawie zbliżenia przepisów prawnych państw członkowskich dotyczących urządzeń ciśnieniowych dokonały pozytywnych kroków w celu usunięcia przeszkód dla handlu w tej dziedzinie; wspomniane dyrektywy pokrywają tę dziedzinę tylko w niewielkim zakresie; dyrektywa Rady 87/404/EWG z dnia 25 czerwca 1987 r. w sprawie harmonizacji przepisów prawnych państw członkowskich dotyczących prostych zbiorników ciśnieniowych (5) stanowi pierwszy przypadek zastosowania nowego podejścia do dziedziny urządzeń ciśnieniowych; niniejsza dyrektywa nie będzie dotyczyć obszaru objętego dyrektywą 87/404/EWG; niepóźniej niż w ciągu trzech lat po wejściu w życie niniejszej dyrektywy, zostanie przeprowadzony przegląd stosowania dyrektywy 87/404/EWG w celu upewnienia się czy istnieje konieczność włączenia jej do niniejszej

12. Nie ma obowiązku stosowania dyrektywy ramowej tj. dyrektywy Rady 76/767/EWG z dnia 27 lipca 1976 r. w sprawie zbliżenia przepisów prawnych dotyczących ogólnych postanowień w zakresie zbiorników ciśnieniowych i metod ich kontroli (6); ustanawia ona procedurę dwustronnego uznawania badań i certyfikacji urządzeń ciśnieniowych, która nie sprawdza się zadowalająco i dlatego powinna

13. Zakres niniejszej dyrektywy powinien być oparty o ogólne określenie pojęcia "urządzenia ciśnieniowe" tak, aby umożliwić techniczny rozwój wyrobów.

14. Zgodność z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa jest konieczna w celu zapewnienia bezpieczeństwa urządzeń ciśnieniowych; wymagania te, które muszą być spełnione przez urządzenia ciśnieniowe, zostały podzielone na wymagania ogólne i szczegółowe; wymagania szczegółowe są pomyślane z uwzględnieniem poszczególnych typów urządzeń ciśnieniowych; niektóre rodzaje urządzeń ciśnieniowych kategorii III i IV powinny być poddane końcowej ocenie obejmującej badanie odbiorcze i próbę ciśnieniową.

15. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość zezwolenia na pokazy na targach urządzeń ciśnieniowych, które jeszcze nie są zgodne z wymaganiami niniejszej dyrektywy; podczas takich pokazów należy podjąć odpowiednie środki bezpieczeństwa zgodne z ogólnymi przepisami bezpieczeństwa w danym państwie członkowskim, w celu zapewnienia bezpieczeństwa osób.

16. W celu ułatwienia zadania udowodnienia zgodności z zasadniczymi wymaganiami, korzystne jest stosowanie norm zharmonizowanych na poziomie europejskim, w szczególności norm dotyczących projektowania, wytwarzania i badania urządzeń ciśnieniowych, ze zgodności z którymi wynika domniemanie spełnienia przez wyrób wspomnianych zasadniczych wymagań; normy zharmonizowane na poziomie europejskim są opracowywane przez jednostki prywatne i powinny zachować swój status nieobowiązującego stosowania; w tym celu Europejski Komitet Normalizacji (CEN) oraz Europejski Komitet Normalizacyjny Elektrotechniki (Cenelec) są uznawane jako jednostki kompetentne do przyjmowania norm zharmonizowanych, zgodnie z ogólnymi wytycznymi w sprawie współpracy między Komisją i tymi dwoma jednostkami, podpisanymi dnia 13 listopada 1984 r.

17. Do celów niniejszej dyrektywy norma zharmonizowana oznacza specyfikację techniczną (normę europejską lub dokument harmonizacyjny) przyjętą przez jedną lub drugą wymienioną powyżej jednostkę albo przez obie na żądanie Komisji wynikające z dyrektywy Rady 83/189/EWG z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiającej procedurę dotyczącą zapewnienia informacji w zakresie norm technicznych i przepisów (7) zgodnie z ogólnymi wytycznymi wspomnianymi powyżej; w odniesieniu do normalizacji byłoby zalecane, aby Komisja była wspomagana przez Komitet ustanowiony w następstwie wymagań dyrektywy 83/189/EWG.

18. Wytwarzanie urządzeń ciśnieniowych wymaga stosowania bezpiecznych materiałów; w przypadku braku zharmonizowanych norm korzystnym jest określenie charakterystyk materiałów przeznaczonych do powtarzalnego stosowania; tego rodzaju określenie jest ustanowione przez Europejskie uznania materiałów, przy czym takie uznania są wydawane przez jedną z notyfikowanych jednostek specjalnie wyznaczoną do tego celu; materiały zgodne z Europejskimi uznaniami powinny być uznawane przez domniemanie zgodności jako spełniające zasadnicze wymagania niniejszej dyrektywy.

19. Z uwagi na charakter zagrożeń związanych z użytkowaniem urządzeń ciśnieniowych zachodzi konieczność ustanowienia procedur dla oceny zgodności z podstawowymi wymaganiami dyrektyw; procedury te muszą być opracowywane w świetle poziomów zagrożeń pochodzących od urządzeń ciśnieniowych; z tego powodu dla każdej kategorii urządzeń ciśnieniowych powinna istnieć odpowiednia procedura lub możliwość wyboru między różnymi procedurami o równorzędnej rygorystyczności; przyjęte procedury są takie jak wymaga decyzja Rady 93/465/EWG z dnia 22 lipca 1993 r. dotycząca modułów dla różnych faz procedur oceny zgodności oraz przepisy o nanoszeniu i stosowaniu oznakowania zgodności CE, które są przeznaczone do stosowania w dyrektywach dotyczących harmonizacji technicznej (8); postanowienia szczegółowe dodane do tych procedur są uzasadnione charakterem.

20. Państwa członkowskie powinny być w stanie upoważniać jednostki kontrolujące użytkownika do przeprowadzenia niektórych zadań w zakresie oceny zgodności w ramach niniejszej dyrektywy; w tym celu w niniejszej dyrektywie ustanowiono kryteria dla notyfikacji przez państwa członkowskie jednostek kontrolujących użytkownika.

21. W ramach warunków ustanowionych niniejszą dyrektywą, niektóre z procedur dla oceny zgodności mogą wymagać przeprowadzania kontroli i badań każdego egzemplarza przez jednostkę notyfikowaną lub jednostki kontrolujące użytkownika stanowiących część oceny końcowej urządzeń ciśnieniowych; w innych przypadkach należy podjąć starania w celu zapewnienia aby ocena końcowa mogła być nadzorowana przez jednostkę notyfikowaną przez przeprowadzanie niezapowiedzianych kontroli.

22. Urządzenia ciśnieniowe będą, w ogólności, nosiły oznakowanie CE nanoszone albo przez wytwórcę albo przez jego upoważnionego przedstawiciela ustanowionego we Wspólnocie; oznakowanie CE oznacza, że dane urządzenie ciśnieniowe spełnia wymagania niniejszej dyrektywy oraz wymagania innych dyrektyw Wspólnoty dotyczących stosowania oznakowania CE; na urządzeniach ciśnieniowych określonych w niniejszej dyrektywie, stwarzających jedynie niewielkie zagrożenie spowodowane ciśnieniem i do których stosowanie procedur certyfikacyjnych jest nieuzasadnione, nie należy nanosić oznakowania CE.

23. Właściwym jest, aby państwa członkowskie, stosownie do postanowień art. 100a Traktatu, mogły podejmować tymczasowe środki w celu ograniczenia lub zakazywania umieszczania na rynku, oddawania do eksploatacji i do użytkowania urządzeń ciśnieniowych, jeśli stwarzają one szczególne ryzyko dla bezpieczeństwa osób, a we właściwych przypadkach, dla zwierząt domowych lub mienia, pod warunkiem, że środki te podlegają procedurom kontrolnym Wspólnoty.

24. Adresaci jakiejkolwiek decyzji podejmowanej na podstawie niniejszej dyrektywy powinni być świadomi powodów jej wydania, a także znać przysługujące im środki odwoławcze.

25. Konieczne jest ustanowienie przejściowego trybu postępowania umożliwiającego umieszczanie na rynku i oddawanie do użytkowania urządzeń ciśnieniowych wytworzonych zgodnie z państwowymi przepisami obowiązującymi w dniu wejścia w życie niniejszej dyrektywy.

26. Wymagania ustanowione w załącznikach powinny być możliwie jak najbardziej przejrzyste w celu umożliwienia łatwego ich spełnienia wszystkim użytkownikom, uwzględniając średnie i małe przedsiębiorstwa (SMEs).

27. Dnia 20 grudnia 1994 r. (9) osiągnięto porozumienie o tymczasowym kompromisie między Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie wdrażania środków dotyczących ustaw przyjmowanych zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 189b Traktatu.